Công và tội của nền giáo dục thực dân Pháp tại Việt Nam.

Khi đánh giá về một con người, một hội đoàn, một chủng tộc hay một quốc gia, ta cần đánh giá họ một cách cân đối, có tốt có xấu, có công lao và có phá hoại.

Pháp sang Việt Nam để khai sáng hay để đô hộ? Bài viết sau đây mô tả hài hòa và dành quyền cho bạn đọc đánh giá.

Về công lao, Pháp có văn minh rực rỡ. Văn minh ở đây được hiểu theo nghĩa cơ khí và thể chế.
Nếu Pháp không sang, thầy thuốc bên xứ ta không biết phẫu thuật, hoặc phẫu thuật rất kém.

Tội ác của Pháp:

Tội thứ nhất: đập đình làng Việt.

Vì sao họ đập đình làng? Vì đình làng ở miền Nam, thuộc khu của Pháp, nhưng vẫn nhận các chiếu chỉ, sắc phong từ vua ở miền Trung (kinh đô Huế). Vì vậy, Pháp cực kỳ căm ghét đình làng Việt Nam.

Đình làng là không gian công cộng của làng: trẻ ấu thơ đến chơi, trẻ thiếu nhi đến học, các cụ già trong làng bàn công việc. Trong nền dân chủ ấy, chỉ cần sinh ra ở làng, sống đến 50 tuổi, là được vào hội đồng kỳ mục. Hội đồng kỳ mục bảo vệ con cháu trong làng khỏi nạn cướp đất. Khi đập tan đình làng thì hội đồng kỳ mục giải tán, nông dân không ai bảo vệ, lên thành phố sống vất vưởng.

Chuyện sẽ chẳng có gì, nếu họ đập đình này và xây đình khác.

 

Nền giáo dục Pháp đào tạo ra những học sinh, sinh viên như Nguyễn Thái Học, lãnh tụ của Quốc Dân Đảng, vì căm ghét Pháp xâm lược, cho nên viết trong cương lĩnh đảng rằng phải lật đổ ngôi vua. Đây gọi là giận cá chém thớt. Tất nhiên, chúng tôi vẫn công nhận Nguyễn Thái Học là một vị anh hùng dân tộc.

Người Pháp nói rằng huyền thoại Nữ Oa-Phục Hy không có bằng chứng cho thấy nó là thật, nên đưa ra khỏi chương trình giảng dạy. Nhưng, nếu hỏi người Pháp chuyện tổ loài người là bà Eva-ông A-đam có thật hay không? Khi người da đen không thể sinh ra người da trắng hay da vàng? Nhưng Pháp cũng đưa vào chương trình giảng dạy đó thôi.

 Trong khi đó, bộ đôi Âu Cơ-Lạc Long Quân mới có vấn đề: Âu Cơ là thiếp của Đế Lai, Lạc Long Quân gọi Đế Lai bằng bác. Lạc Long Quân nhân lúc Đế Lai đi vắng, đến rủ vợ của Đế Lai là Âu Cơ đi theo mình. Ở trường Văn khoa, chúng tôi được dạy tích này hẳn hoi. Trong Việt Sử ký toàn thư cũng có ghi, nhưng họ không dám bình luận, vì đây là một ca ngoại tình, thậm chí, là một ca loạn luân.  Cháu cướp vợ của chú, óc duy sử gọi đó là loạn luân không hơn. Nếu chỉ công nhận tổ Âu Cơ- Lạc Long Quân thì dân tộc Việt Nam không có lối thoát. Thiện là chi và ác là chi?
Vì sợ động đến tổ mẫu của dân tộc, cho nên không ai dám viết bài phân tích hay phản biện về trường hợp Lạc Long Quân-Âu Cơ-dù là những người ưa tranh cãi nhất và có gan lì phản biện nhất.
Thực dân Pháp đưa Nữ Oa-Phục Hy ra khỏi chương trình, cho nên bây giờ, người Việt, từ nhỏ đến lớn, chửi Nữ Oa và Phục Hy. Nền giáo dục ấy sinh ra Tự lực văn đoàn của Thạch Lam công khai đả phá nền chủ đạo của dân tộc mà không hề ai biết, không những thế lại còn ủng hộ.
Một người cho bạn cái kẹo, cái xe máy, nhưng lại bày cho bạn từ chối cha mẹ của bạn, đó có phải là người tốt không? Cũng vạy, một dân ở Tây cho ta mấy cây cầu và mấy phát minh, nhưng bảo dân ta từ bỏ tổ Nữ Oa-Phục Hy, đó có phải là nền giáo dục tốt?
Bài này tạm gọi tầng lớp được đến trường là trí thức vì xã hội đã quen dùng như thế. Trí thức Việt Nam đang dần tỉnh ra rằng Nữ Oa là người Việt. Vì nếu người Tàu thì phải gọi là Oa Nữ. Do đó trong cộng đồng học thuật Việt Nam, đang có cuộc cách mạng về nguồn. Thành ngữ Do Thái gọi đây là : “Lòng con cái đang trở lại với cha mẹ”.
Tôi có một cô bạn, đang đi du học ở Hàn Quốc, nói rằng: “Em nghĩ là, nếu Pháp còn cai trị đến bây giờ thì mấy thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam ngày nay đã không bị hỏng.”
Nàng nói tiếp: “Anh có biết vì sao các nước tư bản lại văn minh, nhân đạo không? Vì trẻ nhỏ đã được rèn giũa đạo đức từ bé. Thầy cô dạy phải biết yêu thương, tôn trọng giữa người với người. Sống ngay thẳng, không nói dối.”
Tôi gật gật cho vừa lòng nàng. Nhưng tôi nghĩ, nàng sẽ giải thích thế nào về việc, Do Thái và Palestin đánh nhau. Nước Đức vừa bán vũ khí hóa học cho Pelestin, vừa phát tặng khẩu trang mặt nạ phòng đọc cho Do Thái. Năm nào nước Đức cũng trao giải thưởng nhân quyền cho nhà tranh đấu các nước. Nghĩ vậy chứ tôi cũng không dám cãi. Nàng vừa đẹp vừa giàu, nói gì chả đúng?
Tổng quan bài này, Pháp sang Việt đô hộ, vừa có công, vừa có tội. Công hay tội to hơn, xin nhường phần đánh giá cho bạn đọc.
Ngày 24 tháng 03 năm 2020
Góp ý với tác giả: tonphi2021@gmail.com
(thường hồi âm trong 24h)

Ủng hộ tác giả:

Số tài khoản: 142720499- Ngân hàng ACB- chi nhánh Nguyễn Phong Sắc- Nghệ An.

Chủ tài khoản: Tôn Phi.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s