Nạn thiếu lương thực diễn ra tại nhiều nơi trên thế giới.

School closures mean no school meals for millions in the global South.
Image: REUTERS

Thế giới đang chứng kiến nạn thiếu lương thực diễn ra tại nhiều nơi. Khi dịch Covid bùng phát, người dân không ra đường được, thì lúc đó nạn thiếu lương thực ở các nước mới lộ rõ, sau nhiều lớp che đậy về trước. Tại Ấn Độ, đã có một gia đình thắt cổ cả nhà, vì ở nhà cách ly nhưng lấy gì để ăn? Lúc này, các tư tưởng trên thế giới đang hướng suy nghĩ về thời vàng son khả dĩ của nhân loại.

Đã có 2 nơi là vàng son thời đại.

Một là xã hội miền Nam xưa (cho tới quãng năm 1954 bỏ những tai họa chiến tranh để chỉ nói về thể chế và triết lý). Thời vàng của miền Nam Việt Nam là do công của triết lý an vi.

Hai là các xã hội tự do của Âu Mỹ lối từ 1945 tới nay: kể từ lúc có nghiệp đoàn, có thuế luỹ tiến, có thể chế an sinh… tất cả nhằm chế tài những quá đáng của tư bản, và đưa sự tái phân phối tài sản quốc gia cho bớt chênh lệch, cũng như gắn với công bình xã hội hơn.

Bây giờ, thế kỷ XXI này, con người phải tiêu trọn thời giờ vào việc kiếm miếng ăn: luân lý sẽ xuống đến độ đen tối đầy tranh dành trộm đạo.

Lý tưởng của ngày mai là cộng triết lý an vi vào với kinh tế phồn thịnh: sao cho triết khỏi đói rách và để cho kỹ thuật có linh hồn. Bằng tên này hay tên khác xe lửa vàng của nhân loại phải chạy trên con đường song trùng đó vì cả hai đã chứng tỏ hiệu nghiệm, đã tạo được nên hạnh phúc tương đối cao nhất cho con người.

Hiện nay, đã có một bản Hiến pháp của một chính phủ quốc gia đề cập đến điều đó. Nói thì hay trên lý thuyết, thực tế có mòi làm được không? Hãy xem một ví dụ. Giả sử quốc gia khai thác khoáng sản, múc lên và chia đều cho dân, mỗi người được 600 USD một tháng. Vào ngày đầu tháng, chính phủ gửi trực tiếp vào thẻ tín dụng của người đó. Khi người đó mua gạo thì cầm thẻ đi theo, quẹt vào máy của cửa hàng bán gạo. Đến đầu tháng, chính phủ rót tiếp cho đầy 600 usd, điều này đã bao gồm 100 usd nhà trọ, 50 usd điện nước, internet, 250 usd tiền ăn, và còn thừa 200 usd cho các tiêu vặt khác. Ví dụ, nếu tháng này bạn tiêu hết 400 usd thì còn 200 usd, sang đầu tháng chính phủ quốc gia rót thêm 400 usd cho đầy 600. Nếu bạn không tiêu, hoặc không chi tiêu rõ ràng, như mua hàng buôn lậu, thì chính phủ khỏi phải rót cho bạn nữa. Nhờ vậy khắc chế được gian dối, và điều hòa được lưu lượng tiền. Như vậy hoàn toàn khả dĩ. Ta chưa nói, tiền đâu để một chính phủ làm điều đó cho dân, ta chỉ nói là có muốn làm không. Tư tưởng mọi công dân trong nước đều được hưởng hoa lợi quốc gia (bán dầu, múc khoáng sản,…) là tư tưởng đúng, vấn đề liệu chính phủ các nước có chịu làm. Hiến pháp đang đề cập tới liệu có được thực thi không? Nếu một tư tưởng là đủ mạnh thì tư tưởng đó sẽ được nhập thể. Vàng son không phải nói về xa xưa hay trong mộng tưởng nhưng trong thực tế. Hiến pháp của một chính phủ quốc gia đã đề cập đến điều đó. Lâu nay học vấn đề cập đến những chuyện đâu đâu, lấy bi kịch làm sở trường. Đưa dân ra nước ngoài làm thuê chưa phải là giải pháp để chấn hưng quốc gia. Vì nếu vậy thì châu Phi đã giàu rồi, người châu Phi đi ra ngoài làm thuê cũng nhiều. Chồng ở nhà nuôi con, vợ đi Đài Loan, chính sách kinh tế này có thể đúng cho một vài người nhưng cả quốc gia thì rơi vào nẻo rồ dại, gia đình tan vỡ rồi nước cũng bể theo. Cũng đừng đặt quá nhiều hy vọng vào các đất đai chưa khai phá: vì các đất tốt đã tận dụng, chỉ còn lại những miền hoặc khô cằn, hay ứ đọng hoặc đầy sỏi đá.

Nhiều nước giờ biết là lâu nay đặt sai trọng điểm học vấn. Vì vậy, công chức chủ yếu là thư lại, ít ai dám có óc sáng tạo. Giữa lúc ấy, triết Việt tư tưởng tự do và bình sản, lại lại sáng lên và đang thiết thực cho đời sống nhân loại hôm nay.

Tôn Phi.

Góp ý tác giả: tonphi2021@gmail.com

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s