Tư tưởng kiến trúc của người Nam Định.


Lê Minh Tôn


Ngày nay, ra miền Bắc, thăm các làng quê, người ta thấy các làng quê của tỉnh Nam Định xinh đẹp, ngăn nắp và bài bản nhất.


Chúng tôi đi ra Nam Định nhiều lần, quan sát thấy nhà Nam Định. Một ngôi nhà gồm có ba gian. Trước nhà có một cái ao, một khu vườn. Hai bên tả hữu Thanh Long-Bạch Hổ có hai lối đi lại. Tư tưởng kiến trúc này đậm dấu nét của Nho giáo. Việt Nam còn hai thành trì cuối cùng bảo vệ Nho giáo, một là Nam Định ngoài Bắc, hai là Huế ở miền Trung.


Tư tưởng kiến trúc của Nho giáo bắt buộc phải làm hài hòa ngôi nhà với thiên nhiên. Bởi vậy, nhà ở của một người nam có thể nhỏ, nhưng vườn thì phải rộng. Nước rửa thì mênh mông. Đất Nam Định không bao giờ bị ngập lụt. Hàng xóm cũ của tôi người Nam Định, đi đâu cũng giới thiệu về làng mình, Giao Thủy quê hương tôi. Nghe xong chỉ muốn ra Nam Định ở. Con gái miền Nam, nếu được lấy chồng ra Bắc, thích làm dâu ở hai nơi. Một là Nam Định, hai là Huế. Họ không muốn lấy chồng Nghệ An, Hà Tĩnh, vì nhà chồng xây nhà không có công trình phụ, nước nôi thiếu thốn khổ sở. Văn hóa vùng miền dẫn đến tư tưởng kiến trúc, gieo thói quen gặt tính cách, gieo tính cách gặt số phận. Bệnh của người Hà Tĩnh là xây nhà không cần thuê kỹ sư. Về phía hữu trách thì có bệnh không cần bản đồ cao độ nền, cấp phép xây dựng xả láng. Tâm lý chung của xã hội là bất an nên nhà giàu chọn kiến trúc khép kín, không có vườn, tướng tá xây nhà chấp nhận ở trong khối bê-tông. Kỹ sư giỏi vào xem nhà xong đi ra chửi: “Bọn trọc phú!”. Đây là tư duy của người nghèo. Tướng tá nước ngoài chọn lối kiến trúc mở, nhà tướng nhỏ bằng nhà dân nhưng vào trong mới biết họ giỏi và lịch lãm.


Nhà giàu Mỹ hay mua nhà ngoại ô. Nhà gỗ rất nhỏ và đơn sơ. Nhìn qua tưởng nhà nghèo. Ở lâu mới biết là vườn rộng, chăn nuôi được.


Văn minh Nho giáo rất cao. Người ta hay lẫn lộn văn minh Nho giáo (nhu mì, thuận thiên nhiên) với văn minh phong kiến (Pháp gia, thuận pháp quyền). Văn minh Nho giáo kết tinh tại Nam Định. Bởi vậy, người Pháp đặt các cơ sở, hãng xưởng đầu tiên của mình tại đất Nam Định trên đất Bắc, không phải là không có căn cứ. Phải có nền nhân bản trước, rồi mới có thể phát triển kinh tế sau. Nền nhân bản của Nam Định, y cứ trên Nho giáo, rất dễ phát triển cho thế hệ mai sau. Đường đi nước bước của Nam Định rõ ràng. Đường làng rất rộng, đổ bê-tông lớp dày, hai xe ô-tô vẫn vào được. Các làng quê khác trên cả nước, sử dụng nền văn hóa không định danh rõ ràng, đường lang xe hơi không vào được. Văn minh Nho giáo nhìn được rất xa.


Châu Âu, Mỹ biết hệ sinh thái rất quan trọng nên nhiều nước châu Âu, Mỹ đã phá hủy các con đập làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái. Lợi ích mà các con đập mang lại không bằng tác hại của chúng nó gây ra, nên các dự án này đang được Âu, Mỹ nhân rộng. Ở Việt Nam thì việc phá rừng làm mất diện tích rừng quá lớn nên mỗi năm khi tới mùa mưa nhiều, rừng không còn để giữ nước, làm nước ồ ạt chảy về một lúc nên gây ra lũ quét, lụt lội. Người dân phải chống đỡ với lũ lụt triền miên nên thiệt hại đến kinh tế của dân rất lớn. Người người mất nhà mất cửa, mất hoa màu. Cha mẹ suốt ngày quần quật với công việc đồng áng, khắc phục nhà cửa. Với nhà đông con, cơm gạo cũng không đủ ăn, nên cũng không đủ tiền để đầu tư cho con cái học hành đến nơi đến chốn. Từ đó cũng góp phần dẫn đến nền dân trí thấp. Thanh niên nam nữ phải bỏ quê, dẫn nhau lên Sài thành tìm công việc để kiếm sống qua ngày. Nhu cầu lao động với đồng lương rẻ mạt. Các ông lớn thấy lãi nhuận khi đầu tư vào nguồn nhân lực đó. Nên các ông lớn cho xây dựng các công ty liên doanh nước ngoài với mật độ dày chi chít. Khi các khu đất nổi đã hết, các ông chơi luôn lấp ao hồ, cướp đoạt đất dân. Dân mất đất kêu không thấu, từ đó các cửa hàng quán xá, nhà trọ..vvv..mọc lên chi chít. Sài thành đông đúc chật hẹp bí bách, dịch bệnh cũng dễ dàng lây lan. Người Âu Châu sang Việt Nam ăn cái kẹo thì để vỏ vào túi rồi đến nơi có thùng rác bỏ. Còn người Việt Nam thì cô hàng xóm ở bẩn vứt rác lung tung trong vườn, rồi gió bay qua vườn ông hàng xóm bên cạnh. Ông bên cạnh nói cô hàng xóm, cô hãy ý thức khi vứt rác. Cô hàng xóm trả lời, tại gió làm bay rác qua vườn ông chứ tôi có vứt qua đâu. Trường hợp này ở vùng tôi (Đăk Lăk) cũng có đầy. Bởi vậy người Á châu bóp cổ thiên nhiên làm giàu là thất bại. Chỉ có thuận theo thiên nhiên làm giàu như Âu châu, Mỹ mới thành công được.


Sài Gòn, ngày 13 tháng 08 năm 2021.
Liên lạc tác giả: tonphi2021@gmail.com

10 thoughts on “Tư tưởng kiến trúc của người Nam Định.

  1. Bài hay, kiến thức Tôn Phi mở rộng, tuổi trẻ mà có vốn kiến thức như vậy là hiếm!
    Trong bài có một chỗ cần sửa, đó là: Huế không phải miền Bắc, mà là miền Trung.
    Ngoài ra, Nam Định là nơi phát tích của triều Trần, vang danh lịch sử dân tộc, địa linh nhân kiệt, có cơ sở về nhân văn là vậy. Người Pháp thật tinh tường!
    Sau này, các “bố” cộng sản, bần cố nông, thất học… phát nát bét cả, tiếc!🤔

    Số lượt thích

  2. Sáng nay mẹ tôi đi chợ, ghé sạp bán thịt, mẹ tôi rờ vài miếng thịt , dở lên xem mặt trước mặt sau thế nào, xong hỏi giá.thấy cao quá mà miếng thịt giống kiểu mới được rả đông nên ko mua.thế là bị bà bán thịt quở trách là mới sáng ra hỏi ko mua.người vn mình sao dễ thù hằn nhau quá.ko được lợi ích thì đâm ra ghét.nguy hiểm thật

    Số lượt thích

  3. Tất cả mọi việc đều thuận theo thiên nhiên thì mới bền vững, kiến trúc cũng vậy! Kiến trúc một khu dân cư, một ngôi làng điều theo nguyên tắc tổng thể và chi tiết hài hoà như là bố cục của một bức tranh vẽ.
    Làng tôi, các cụ xưa quy hoạch cách đây khoảng 300 năm. Dọc làng có 3 trục đường chính, cách 2 dãy nhà có một đường lối ra đường chính; cách hai đường lối có một đường Kiệt kèm đường nước mạch dẫn ra cánh đồng.
    Nhà xây 3 gian, có vườn rộng và giếng nước.

    Số lượt thích

  4. Cộng Sản Làm Cách Mạng Lật Đổ Chế Độ Phong Kiến Đế Quốc Để Lập Nên Chế Độ Trật Tự Mới .???/ Họ Cướp Ruộng Đất Của Chủ Cũ Để Cấp Cho Chủ Mới .???/ Và Coi Đó Là Cách Mạng Vậy .???/ Họ Đã Vô Tình Hoặc Cố Tình Tạo Ra Một Giai Cấp Vô Sản Mới Từ Những Chủ Đất Cũ Thành Tầng Lớp Lao Động Giá Rẻ Ở Các Khu Công Nghiệp Cho Các Nhà Đầu Tư .???/ Khẩu Hiệu Của Mác Vô Sản Toàn Thế Giới Liên Hiệp Lại Mãi Mãi & Luôn Luôn Đúng & Không Bao Giờ Cách Mạng Vô Sản Chấm Dứt Được .??!/

    Số lượt thích

  5. Năm1953 trung quốc đại thí cho đảng lao động việt nam. Xúi đảng lao động việt nam Cải cách ruộng đất, nhằm triệt hạ những người thông minh tài giõi. Triệt hạ người tài giỏi vì củng sợ những người này kết bè phái thì sau này khó mà thống nhất một đãng. Dòng giỏi người tài bị triệt hạ. Của cải cướp được không biết đi đâu. Ruộng đất thì cho bần cố nông lên làm ông chủ. Người dốt làm ông chủ ruộng thì lấy đâu ra gạo. Người dốt làm ông chủ ruộng điều này có thể khắc phục được, nhưng Đáng tiếc là người tài đã mất.Tất nhiên là không thể giết hết Dòng giỏi người tài, vẫn còn. nhưng về sau. những người này đều bị kiềm hảm. đố ai có tài thuộc diện dòng giỏi này lên làm cán bộ được. Ngược lại người đang làm cán bộ, con em họ thì lại đươc ưu tiên xét duyệt, cho một hai suất béo bở, mặc dầu họ không thông minh. cứ lên làm cán bộ đã, học kiến thức chuyên môn sau.hehe. Vậy mới có đại học tại chức. Thử hỏi những người đó lên làm lãnh đạo thì đất nước sẽ thế nào. Người tài có tâm kiếm ra tiền còn biết lấy tiền sinh lãi, điều đó củng đồng nghĩa sẽ giúp người khác có được công ăn việc làm chân chính. Còn mấy tên không có tài mà củng không có tâm lên làm lãnh đạo thì chỉ có bóc lột. Tiền bóc lột được củng đem đi ăn nhậu, gái gú, gót phần cho ngành tệ nạn phát triễn. Những cán bộ này lại thích nịnh bợ, đút lót. Mà những tên biết dút lót biết nịnh bợ thì lại hay được cán bộ ưu tiên. Bởi vậy con cái những người này đi học rất dể mua điểm. Để kiếm cái bằng kỷ sư xây dựng đối với họ dể như trỡ bàn tay. Học trung quốc là chết, làm theo nó là chết. Đất nước cần trí thức trẽ có tâm huyết để đỗi mới. Cán bộ bây giờ bệnh ủ lâu quá rồi, thành tật rồi không chữa được nữa. Cần có trí thức trẻ để thay thế. Muốn kéo dãn kiến trúc cho nông thôn, thành thị để hài hào với thiên nhiên. thiết nghỉ phải nhìn ra được một bố cục tổng thể của tùng khu vực. Phải Có chiến lược rõ ràng. Kỹ sư phải cho ra được nhiều bản thiết kế để tham khảo. Muốn điều chỉnh cách nhìn của dân việt không khó. Chỉ cần làm mẫu vài ba khu vực dân việt tự động sẽ làm theo. Nhưng với điều kiện lãnh đạo phải có tâm, kỹ sư phải có tầm.

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s